Jest to bez wątpienia największy instrument strunowy, z grupy smyczkowych. Jest on zbudowany analogicznie do mniejszych instrumentów tego typu, czyli do altówki, skrzypiec i wiolonczeli, lecz posiada znacznie większe rozmiary.
Co za tym idzie również rozpiętość dźwięków, które można z tego instrumentu wydobyć jest zupełnie odmienna. Kontrabas, jak sama nazwa wskazuje, emituje dźwięki basowe, które stanowią znakomite uzupełnienie dla całej orkiestry filharmonicznej, jak i dla mniejszych zespołów muzycznych (w tym również bardzo nowoczesnych - często towarzyszy współczesnym instrumentom elektrycznych w kwartetach lub kwintetach grających standardy jazzowe. Podobnie jak pozostałe instrumenty smyczkowe, tak również kontrabas powstał w XVI wieku. Jednak na swoje lata świetności musiał jeszcze trochę poczekać, bowiem największy wirtuoz tego instrumentu, za jakiego powszechnie uznaje się Domenico Dragonettiego. Z polskich nazwisk należy wymienić przede wszystkim Sergiusza Kusewickiego, który był również doskonałym nauczycielem gry na tym instrumencie. Wcześniej, na przykład w okresie baroku, instrument ten używany był praktycznie bardzo rzadko, niemalże sporadycznie. Co innego dzisiaj, gdy stanowi jeden z obowiązkowych instrumentów każdej orkiestry symfonicznej. Bez niego nie sposób wyobrazić sobie jakiegokolwiek koncertu - a przynajmniej brzmiałby on na pewno niepełnie i sucho.